Ana içeriğe atla

Şeş Tîpên Kurdî

Ev tîpên li jêr ne ji rêzê ne. Baş bala xwe bidinê sê dengdêr (ê, î, û) sisê jî dengdar (q, w, x) in. Ev tîpên bedew û rengîn çend hezar sal e jiyana bav û kalên me xemilandine, hê jî dixemilînin. Bav û kalên me bi van tîpan xewn û xeyalên xwe, êş û kêfxweşiyên xwe anîne ziman. Bi van dengan gazî hev kirine, bi van dengan jev hez kirine.
Ev şeş tîpên bedew rastî gelekî êrîşan hatine. Hatine qedexekirin û wek ji ne ji tîpan in hatine hesibandin... Ji bo van tîpan gelek can û cananan canê xwe dane. Her wiha gelek keç û xort, kal û pîran jî mirazê xwe pê şa kirine. Gava dibêjin ''Ez û tu'' pileya hezê ji erdê ta asmana bilind dibe. Yan jî bi gotina ''Îşev were xewna min'' sarincên çolan jixweber tijî ava sar dike. Heke tîpa ''î' nebûya ''îşev'' ê çawa bihata gotin. Her wisa tîpên din... Ê, w, q, x... Û yên din...
Ev şeş tîp delalên ber dilên me ne. Em tu carî wan bernadin.
Bawer AgirÎ

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Alfabeya kurdî (denganiya kurdî 1)

Navê Min Çi ye?

Min berî niha jî behsa girîngiya zimên kiribû û li ser vê yekê nivîsek nivîsî bû. Ez niha jî dixwazim balê bikêşim ser ziman û bi kurtasî çend gotinan bibêjim. Her wekî min berê jî gotibû ziman hêmana bingehîn a ragihandinê ye. Mirov bi rêya ziman fikir, hest û ramanên xwe tîne ziman û têkiliyan bi hev re datîne. Ziman pira di navbera paşeroj û pêşerojê de ye. Bêyî ziman têkiliya mirovan ne mimkun e bi rêk û pêk pêk were. Ziman endamên civakekê bi hev ve girêdide û di navberê de dibe navgîna sereke.

Niha kî dikare bêyî axaftinê yan jî nivîsandinê pênaseya atomê bike? Yan jî kî dikare bêyî axaftinê bîrkariyê bi mirovan bide fêmkirin? Bêguman ev ne mimkun e. A li vê derê em pê dihisin ku ziman,  axaftin, xwendin û nivîsandin çi qas girîng in. Hemû gelê cîhanê bi vê rastiyê hisiyane, loma jî her sal butçeyeke pir mezin ji bo perwerdehiyê vediqetînin. Elbet em niha bi vî şiklê xwe û rewşa xwe ya heyî nikarin pereyekî pir mezin ji bo perwerdehiyê veqetînin, lê gelo em ji bo perwerdehiyeke…

Peyvên Hevdeng

Peyvên hevdeng ji aliyê teşeyê ve wekî hev in, lê wateya wan cuda ye. Di kurdî de gelek peyvên bi vî rengî hene ku carinan peyvek tê sê-çar wateyan.
Mînak:
Ar (agir) Ar (namûs)
Ax (xwelî)  Ax (axkişandin)
Ba (bayêtê) Ba (cem)
Bend (asteng)  Bend (ta