Ana içeriğe atla

Gihanek 1



Ev peyvên ku bêje, komek, hevokên sereke û yên pêreyî bi hev ve girê didin re gihanek tê gotin. Hêmanên gihanekî neguherbar in, bi serê xwe ne xwediyê wateyên girîng  in. Lê di hevokê de rolên alîkar ên girîng dilîzin.  

Çend heb gihanekên sereke
:

ji
 ber ku  (dolayı)  Sedemê diyar dike. 

Mînak: 
Ji ber ku ez sibê  radibim, ez êvarê  radizêm.
Ez ê sibê biçim, ji ber ku betlane xilas bû.

loma/lewre  (o yüzden) 
Hevokê
 xurt dike. 

Mînak: 
Ez şev gelekî pirtûkan dixwînim, loma  ez dereng radizêm.
Ew sibê taştê hindik dixwe, lewre zû birçî dibe.

 belê  (ancak)  Bi kêrî dîtina hincetan . 

Mînak: 
Ez dikarim wêneyên keştiyan xêz bikim,  belê ez nikarim avjeniyê bikim.
Zozan dikare mamostetiyê bike, lê belê nikare bijîşktiyê bike,

her wiha (hakeza)  Ji hevokekê derbasî yeke din dibe, pêrebûnê diyar dike. 

Mînak: 
Ez  gulê diyarî te dikim, her wiha pênûsê .
Rêziman gelekî girîng e, her wiha xweşaxaftin jî.

ji ber  yekê (bundan dolayı)  Sedemeke zalal diyar dike. 

Mînak: 
Futbol qet bala min nakişîne,  ji ber  yekê ez qet naçim maçan.
Ez du meh berê jî çûbûm wir, ji ber vê yekê hewce nake ez dîsa biçim.

ji xeynî/ji bilî(sadece/yalnız)  Neyînîyê çêdike. 

Mînak: 
Ji xeynîHolandayê ez qet neçûme cihekî din.  Ji bilî te tu kesî  ji min re diyarî nestandiye. 


Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Alfabeya kurdî (denganiya kurdî 1)

Navê Min Çi ye?

Min berî niha jî behsa girîngiya zimên kiribû û li ser vê yekê nivîsek nivîsî bû. Ez niha jî dixwazim balê bikêşim ser ziman û bi kurtasî çend gotinan bibêjim. Her wekî min berê jî gotibû ziman hêmana bingehîn a ragihandinê ye. Mirov bi rêya ziman fikir, hest û ramanên xwe tîne ziman û têkiliyan bi hev re datîne. Ziman pira di navbera paşeroj û pêşerojê de ye. Bêyî ziman têkiliya mirovan ne mimkun e bi rêk û pêk pêk were. Ziman endamên civakekê bi hev ve girêdide û di navberê de dibe navgîna sereke.

Niha kî dikare bêyî axaftinê yan jî nivîsandinê pênaseya atomê bike? Yan jî kî dikare bêyî axaftinê bîrkariyê bi mirovan bide fêmkirin? Bêguman ev ne mimkun e. A li vê derê em pê dihisin ku ziman,  axaftin, xwendin û nivîsandin çi qas girîng in. Hemû gelê cîhanê bi vê rastiyê hisiyane, loma jî her sal butçeyeke pir mezin ji bo perwerdehiyê vediqetînin. Elbet em niha bi vî şiklê xwe û rewşa xwe ya heyî nikarin pereyekî pir mezin ji bo perwerdehiyê veqetînin, lê gelo em ji bo perwerdehiyeke…

Hînkarî / Egzersîz

Ji bo ku peyv bi awayekî xweşik, zelal û herikbar ji devê mirov derkeve divê egzersîz bê kirin. Gelek bêjer, stranbêj, şanoger û rêveber egzersiza henaseyê û tîpan dikin. Heke em jî rojê çend caran tîpên dengdêr bi yên dengdar re bideng bi lêv bikin û her roj dubare bikin, piştî demekê em ê di axaftina xwe de guhertineke mezin bibînin. Her wiha divê em hînî awayê derxistina dengan yanî tîpan jî bibin. Lê di vir de bikaranîna henaseyê jî girîng e. Divê em henaseyeke rast bidin û bistînin. Ji bo vê henaseya diyaframê tê tercîhkirin.  Bo nimûne, tîpa ‘’o’’ tîpeke dengdêr e. Bi tena serê xwe tê bilêvkirin. Divê em awayê derketina wê zanibin. Tîpa ‘’o’’ ji şikefta dev bi tena serê xwe derdikeve. Ji bo derxistina vî dengî mirov devê xwe kêmekî ji hev vedike, kêlekên lêvan datîne ser hev, lêvan bi pêş de dibe, lê ne ber bi jêr ve, rasterast û dûre ji şikefta dev dengê ‘’o’’ derdixe.  Gelek kes dengê ‘’o’’ bi devê girtî bi lêv dikin ango lêvên wan ser hev in, bi lêv dikin. Ev awayê derxitina v…